SUBMISSIONS

SUBMISSION DETAIL

lknur KOYT BAYN, Fatih GET
 


Keywords:



TKETCLERN ZENOSENTRZM DZEYLERNN BELRLENMES VE DEMOGRAFK DEKENLER AISINDAN NCELENMESNE YNELK BR ARATIRMA
 
Tketici davranlar literatr incelendiinde tketicilerin rn veya hizmetlere ilikin satn alma kararlar vermelerinde etkili olan eitli deikenler bulunmaktadr. Bu deikenlerden birisi de rn veya hizmetlere ynelik gsterilen tketici eilimleridir. Tketici zenosentrizmi tketicilerin yabanc rnlere ynelik tercih gelitirmesi ve bunun beraberinde yerli rnlerden kanmasn ifade eden bir tketici eilimidir. Tketici zenosentrizmi kavram pazarlama literatrnde olduka yeni bir kavram olarak karmza kmaktadr. Bu almann temel amac tketicilerin zenosentrizm dzeylerini belirleyerek bu dzeylerin incelenmesidir. Buradan hareketle belirlenen zenosentrizm dzeylerinin ve literatrde nerilen zenosentrizm boyutlarnn demografik deikenler asndan farkllap farkllamayaca da tespit edilmektedir. almann amacn gerekletirmek iin kolayda rnekleme yntemine gre belirlenen 213 tketiciye evrimii anketler uygulanmtr. Aratrmann anket formunda yer alan ifadeler Balabanis ve Diamantopoulos, (2016) tarafndan gelitirilen C-XENSCALE leinden yararlanlarak oluturulmutur. C-XENSCALE, tketici zenosentrizmini alglanan aalanma ve sosyal bytme olarak iki boyutta ele almaktadr. almada ncelikle eitli hesaplamalar yaplarak tketicilerin zenosentrizm dzeyleri belirlenmitir. Elde edilen bulgulara gre rneklemde yer alan tketicilerin yaklak %78inin dk dzeyde, %19unun orta dzeyde ve %3nn ise yksek dzeyde zenosentrik eilimlere sahip olduu tespit edilmitir. Tketicilerin zenosentrizm dzeyleri ve demografik zellikler arasndaki ilikiler ki kare testi kullanlarak analiz edilmitir. Elde edilen bulgular neticesinde tketici zenosentrizminin demografik deikenlere gre farkllamad ortaya kmtr. Verilere daha sonra faktr analizi uygulanmtr. Faktr analizi sonucunda zenosentrizm leinin yukarda ifade edildii gibi iki boyutta (alglanan aalanma ve sosyal bytme) olduu ortaya kmtr. Ortaya kan bu iki boyut ve demografik deikenler (cinsiyet, ya, medeni durum, eitim durumu ve aylk kiisel gelir) arasndaki ilikiler incelenmitir. Bu ilikiler Mann Whitney U ve Kruskal-Wallis testleriyle analiz edilmitir. Bulgulara gre tketicilerin cinsiyet, ya, medeni durum, eitim durumu ve aylk kiisel gelirleri ile alglanan aalama ve sosyal bytme boyutlar arasnda anlaml farkllklar bulunamamtr. Aratrma sonucunda rneklemde yer alan tketicilerin byk ounluunun tketici zenosentrizmi dzeylerinin dk olduu gzlenmitir. Bu dorultuda aratrmaya katlan tketicilerin algladklar aalanma ve sosyal bytme (stat gelitirme ihtiyac) sebebiyle yabanc rnlere ynelik olumlu tutum gelitirmeyecekleri sylenebilir.

Anahtar Kelimeler: Tketici Davran, Tketici Zenosentrizmi, Zenosentrizm, C-XENSCALE